Çok Cepheliliği
Çok cephelilik Atatürk'ün bir diğer özelliğidir. Milli
Mücadele'ye başlamadan önce, modern ve çağdaş bir devlet kurmayı kendisine
program olarak seçmiş biri olan Atatürk, fikri hazırlığını da buna göre
yapmış ve ortaya koyduğu eserler ile dehasını ispat etmiştir. Askerlik,
siyaset, eğitim, sanat, edebiyat, tarih, dil, sosyoloji, din, felsefe,
matematik, hukuk ve daha birçok alanda hem düşünen, hem de eserler veren
Atatürk çok yönlü bir lider olduğunu göstermiştir. Ölünceye kadar da
okuyarak her alanda kendi kendini tamamlamış ve yenilemiştir.
O, savaşların en bunalımlı günlerinde bile okumayı sürdürmüştür.
Milli Mücadele'den sonra inkılap hareketlerinin hazırlıkları döneminde
de daima okumuş ve yakın çevresi ile okudukları üzerinde tartışmalara,
fikir alışverişine girmiş, bundan zevk duymuştur. Her işi, her çalışması,
yaptığı bu fikir hazırlıklarına dayanmıştır.
1916'da XVI. Kolordu komutanı olduğu Doğu Cephesi'nde
çoğu günlerini kitap okumakla ve okudukları üzerinde düşünmekle geçiren
Atatürk, cephede savaşırken bile, fırsat buldukça kitap okumuştur. Bu
onun okumaya ve öğrenmeye verdiği önemi açıkça göstermektedir. Bu niteliği,
onun belirgin özelliklerinden birisidir.
Atatürk Milli Mücadele'de Ağustos 1922'de Büyük Taarruz
öncesi Akşehir'de karargahındaki dairesinden hiç çıkmadan birkaç gün
içinde Reşat Nuri Güntekin'in ''Çalı Kuşu'' romanını okuyup bitirmiştir.
Böylece okumanın her zaman ve her ortamda mümkün olduğunu göstermiştir.
Bu okuma isteği, onun hayatının sonuna kadar devam etmiştir. 1936-1937
kışında, Fransızca geometri kitaplarını okuması ve bunu ''geometri''
adıyla bir eserle süslemesi Atatürk'ün hiç bitmeyen öğrenmek ve öğretmek
aşkını göstermektedir.